Hikaye anlayışı, edebiyatın en etkileyici yönlerinden biri olarak, anlatımın derinliğini ve çeşitliliğini yansıtır. Bu anlayış, bir olayın ya da durumun aktarımında kullanılan teknikler, karakterlerin derinliği ve olayın geçtiği mekan ile zaman gibi unsurların birleşimiyle şekillenir. Farklı türlerde ortaya çıkan hikaye anlayışları, okuyuculara çeşitli deneyimler sunarken, yazarların da kendilerini ifade etmelerine olanak tanır.
Hikaye anlayışı, farklı anlatım teknikleri ve içeriklerle çeşitli türlere ayrılır:
- Olay Hikayesi (Maupassant Tarzı). Belirli bir olay örgüsüne dayanır ve merak unsurunu ön planda tutar. Kişiler özenle ve ayrıntılı olarak çizilir.
- Durum Hikayesi (Çehov Tarzı). Olay örgüsü ve merak unsuru geri plandadır, hikaye bir sonuca bağlanmaz. Hayatın bir kesiti anlatılır ve son genellikle belirsizdir.
- Modern Hikaye. Geleneksel hikaye unsurlarını terk eder, bireyin iç dünyasına, topluma yabancılaşmasına ve modern hayatın getirdiği bunalımlara odaklanır.
Türk edebiyatında hikaye türü, olay hikayesi merkezli gelişmiştir. Olay hikayesinin en önemli temsilcisi Ömer Seyfettin'dir.
Hikayenin temel unsurları:
- Olay. Hikayede üzerinde söz söylenen yaşantı ya da durum.
- Kişiler. Olayın oluşmasında etkili olan ya da olayı yaşayan insanlar.
- Yer (mekan). Olayın yaşandığı çevre veya mekan.
- Zaman. Olayın yaşandığı dönem, an, mevsim ya da gün.
- Dil ve anlatım. Hikayenin dili açık, akıcı ve günlük konuşma dilinden farklı olarak, etkili sözcük, deyim, atasözü ve tamlamalarla zenginleştirilmiş olmalıdır.